2026 Nobel Edebiyat Ödülü, İsveç Akademisi’nin açıklamasıyla Kanadalı şair, denemeci ve çevirmen Anne Carson’a verildi. Akademi, ödül gerekçesini “klasik gelenekle eğlenceli bir diyalog içinde, çağdaş edebiyat için yeni biçimler yaratan cesur ve yenilikçi eserleri” olarak açıkladı. 76 yaşındaki Carson, 12 milyon İsveç kronu tutarındaki ödülün de sahibi oldu.
Ödül haberini İzlanda’da bulunduğu sırada alan Carson, kararı büyük bir şaşkınlıkla karşıladığını belirtti. Kitaplarının satışlarına etkisi sorulduğunda ise esprili bir üslupla, kapaklara eklenecek “Nobel” etiketine gönderme yaptı.
Antik Yunan’dan çağdaş şiire uzanan bir üretim
1950’de Toronto’da doğan Carson, Toronto Üniversitesi’nde Latince ve Yunanca eğitimi aldı, yüksek lisans ve doktorasını da aynı üniversitede tamamladı. ABD’deki McGill, Michigan, New York ve Princeton gibi üniversitelerde klasik edebiyat, karşılaştırmalı edebiyat ve yaratıcı yazarlık dersleri verdi. İlk kitabı “Eros the Bittersweet: An Essay” 1986’da yayımlanan Carson, şiir, düzyazı ve diyaloğu aynı metinde buluşturan özgün bir anlatı dili geliştirdi; antik anlatıları günümüzün hikâyeleriyle ilişkilendiren üretimiyle tanınıyor.
Türkçede Metis Yayınları’ndan iki eser
Carson’ın eserlerinden ikisi daha önce Metis Yayınları tarafından Türkçeye kazandırılmıştı. Aslı Biçen’in çevirdiği “Kırmızının Otobiyografisi”, Yunan mitolojisindeki Geryon figüründen hareketle dizelerle yazılmış bir büyüme ve aşk romanı; Geryon’un çocukluktan yetişkinliğe uzanan yolculuğunu ve Herakles’e duyduğu aşkı anlatıyor. Yazarın “Kocanın Güzelliği” adlı eseri de Türkçede okurla buluşan diğer kitabı. Carson’ın diğer önemli yapıtları arasında “Plainwater”, “Men in the Off Hours” ve Sappho çevirisi “If Not, Winter: Fragments of Sappho” da yer alıyor.
Daha önce de pek çok ödüle değer görülmüştü
Carson, Nobel’den önce de edebiyat dünyasının önemli ödüllerine layık görülmüştü: 2020’de Asturias Prensesi Edebiyat Ödülü’nü, 2021’de PEN/Nabokov Uluslararası Edebiyat Başarı Ödülü’nü kazanan yazar, Kanada edebiyatına katkılarından dolayı 2005’te Kanada Nişanı ile onurlandırılmıştı. 2025 Nobel Edebiyat Ödülü, “etkili ve vizyoner” eserleri nedeniyle Macar yazar László Krasznahorkai’ye verilmişti.
