Türk edebiyatı, öykünün incelikli ve kırılgan seslerinden birini yitirdi. Roman ve öykü yazarı Necati Tosuner, 82 yaşında hayatını kaybetti. İlk kitabı Özgürlük Masalı ile 1965’te edebiyat dünyasına adım atan Tosuner, aradan geçen altmış yıla yakın sürede hem roman hem öykü alanında kalıcı izler bıraktı. Son olarak 2023’te yayımlanan Salgında Öyküler ile Yunus Nadi Öykü Ödülü’ne değer görülmüştü.
1944’te Ankara’da doğan Tosuner’in yaşamı, henüz dört yaşındayken geçirdiği rahatsızlık sonucu sakat kalmasıyla başka bir yöne evrildi. Bu kırılma, ilerleyen yıllarda kalemine de sinen temel izleklerden biri oldu. İlk öyküsünü 1963’te yayımladı; 1966’da İstanbul Pertevniyal Lisesi’ni bitirdi. Basın İlan Kurumu’ndaki görevinin ardından bir süre Almanya’da yaşadı. 1977’de kurduğu Derinlik Yayınları’nı 1986’ya dek sürdürdü. Reklamcılık alanında çalıştı, 1996’da emekli oldu; fakat yazıyla kurduğu bağ hiç kopmadı.
Tosuner’in edebiyatı, büyük olaylardan çok küçük anların çatlaklarına kulak verir. Günlük hayatın sıradan görünen kesitlerinde saklı ruhsal sarsıntıları, insanın içindeki sessiz çığlıkları anlatır. Hemen her metninde fiziksel engeli olan bir bireyin iç dünyasını, bunalımlarını, kırgınlıklarını işler. Öykü anlayışını bir söyleşisinde “Benim için dert yanma işi olmuştur öykü anlatmak” sözleriyle dile getirmişti. Ancak bu “dert yanma”, sızlanmaya değil; okurla kurulan içten, ölçülü ve sahici bir konuşmaya dayanır.
Kendi ifadesiyle, yazarken hep karşısında biri varmış gibi düşünür; ama ne ağlar, ne de okuru hırpalar. İç hesaplaşmalar, zihin içi diyaloglar, dilsel oyunlar metinlerinin ayırt edici özelliklerindendir. Özellikle Kasırganın Gözü, Susmak ve Korkağın Türküsü gibi eserlerinde yazarın kendiyle konuşan, kendiyle didişen sesi daha belirgin hale gelir.
Edebiyat yaşamı boyunca pek çok önemli ödüle layık görülen Tosuner; TRT Öykü Başarı Ödülü’nden Türk Dil Kurumu Roman Ödülü’ne, Sait Faik Hikâye Armağanı’ndan Attilâ İlhan Roman Ödülü’ne kadar uzanan geniş bir yelpazede onurlandırıldı. 2024’te PEN Yazarlar Derneği tarafından “Yılın Yazarı” seçildi, aynı yıl Erdal Öz Edebiyat Ödülü’nü aldı.
Necati Tosuner için bugün saat 14.00’te Caddebostan Kültür Merkezi’nde bir anma töreni düzenlenecek. İkindi namazının ardından Bostancı Kuloğlu Camii’nde kılınacak cenaze namazı sonrası Küçükyalı Mezarlığı’nda toprağa verilecek.
Ardında, insanın en kırılgan yerlerine dokunan, sessiz ama derin bir edebiyat bıraktı. Türk öykücülüğü, şimdi o “küçük anların” büyük ustasına veda ediyor.
