Danimarka hükümeti, ülkedeki okuryazarlık sorununu çözmek amacıyla kitaplardan alınan yüzde 25’lik Katma Değer Vergisi’ni (KDV) kaldırma kararı aldı. Yetkililer, bu adımı “okuma krizi” olarak tanımladıkları tabloya karşı radikal bir çözüm olarak değerlendiriyor.
Kültüre Yatırım
Kültür Bakanı Jacob Engel-Schmidt, vergi muafiyetinin kitaplara erişimi artırmayı ve özellikle gençler arasındaki düşen okuma oranlarını iyileştirmeyi hedeflediğini belirtti. Engel-Schmidt, “Bu karar, kültürel geleceğimize yapılan bir yatırımdır. Amacımız, daha fazla kitabın raflarda yer bulması ve daha çok insanın kitaplara ulaşabilmesidir” dedi.
Yapılan hesaplamalara göre, vergi muafiyeti devlete yıllık yaklaşık 330 milyon Danimarka kronu (yaklaşık 44 milyon euro) maliyet getirecek. Bakan Engel-Schmidt, bu maliyetin uzun vadede toplumsal ve kültürel faydalarla karşılanacağını vurguladı.
Endişe Verici İstatistikler
OECD verilerine göre, Danimarka’da 15 yaşındaki her dört çocuktan biri basit bir metni anlamakta güçlük çekiyor. Bakan Engel-Schmidt, bu durumu “şoke edici” olarak nitelendirerek, gençlerin okuma alışkanlıklarını yeniden kazanmaları için radikal adımların şart olduğunu belirtti.
Uzmanlar, gençler arasındaki okuma alışkanlığının azalmasını dijital platformların dikkat dağıtıcı etkisi ve kısa dikkat süresi ile ilişkilendiriyor. Bu nedenle kitaplara erişimin kolaylaştırılmasının, gençlerin okumaya yönelmesi açısından olumlu bir etki yaratması bekleniyor.
İskandinav Örnekleri
Danimarka, Avrupa’daki en yüksek kitap vergilerinden birine sahipti. Yeni düzenlemeyle birlikte, ülke Norveç, İsveç ve Finlandiya gibi komşularının izinden gidiyor. Norveç’te kitaplar tamamen vergiden muaf tutulurken, İsveç’te yüzde 6, Finlandiya’da ise yüzde 14 oranında vergi uygulanıyor.
Bakan Engel-Schmidt, kararın uygulanmasının kolay olmadığını ama değerli olduğunu belirterek, “Danimarkalıların kültürle daha çok buluşması için büyük bir adım attık” dedi. Yeni düzenlemenin yürürlüğe giriş tarihi önümüzdeki haftalarda açıklanacak.
