Macar edebiyatının usta ismi Sándor Márai’nin ilk kez 1932’de yayımlanan eseri Csutora: Şahsiyetli Bir Köpeğin Hikâyesi, artık Türkçede.
Márai, bu romanında burjuva bir ailenin Noel hediyesi olarak sahiplendiği melez bir köpeğin hikâyesi üzerinden; özgürlük, uyum ve bireyin evcilleştirilmesi gibi evrensel meselelere dokunaklı ve ironik bir bakış sunuyor. Roman, yalnızca bir hayvanın başına gelenleri değil, aynı zamanda toplumun “uysallık” ve “uygunluk” beklentilerini de hicvediyor.
Her şey, bir adamın eşine son dakika sürprizi olarak getirdiği yavru köpekle başlıyor. Başta ailenin tüm üyeleri bu minik canlıya hayran kalıyor. Onu bir oyuncak gibi seviyor, istediklerinde kucaklarına alıyor, sıkılınca bir kenara bırakıyorlar. Ancak zamanla köpeğin melez olduğu ortaya çıkınca işler değişiyor. Aile, köpeğin beklentilerine uymayan tavırlarına tahammül edemez hale geliyor. Çünkü Csutora, itaat etmeyen, disipline başkaldıran ve özgürlüğünden asla vazgeçmeyen “şahsiyetli” bir köpek. Onun kuralları tanımayan yapısı başta eğlenceli görünse de, hikâye giderek karanlık ve sarsıcı bir yöne evriliyor.
Csutora, mizahi dili ve alt metinleriyle Márai’nin edebi ustalığını bir kez daha gözler önüne seriyor. The Washington Post’un da dediği gibi:
“Márai, Gabriel García Márquez’le aynı kulvarda yer alan en büyük modern romancılardan biri.”
184 sayfalık bu özgün eser, Macarcadan Türkçeye Tarık Demirkan tarafından çevrildi. Editörlüğünü Sevgi Can Yağcı’nın üstlendiği kitabın düzeltisinde Ebru Aydın ve Melis Oflas’ın, kapak tasarımında ise Utku Lomlu’nun imzası var. Dizgi çalışması ise Atahan Sıralar’a ait.
